animais escritosArchive for the ‘’ Category

Leopardiana

19 de Setembro de 2009

 

 

 leopardiana

 

 

 

Si rallegra ogni core.

Sì dolce, sì gradita

Quand’è, com’or, la vita?

Quando con tanto amore

L’uomo a’ suoi studi intende?

O torna all’opre? o cosa nova imprende?

Quando de’ mali suoi men si ricorda?

Piacer figlio d’affanno;

Gioia vana, ch’è frutto

Del passato timore, onde si scosse

E paventò la morte

Chi la vita abborria;

Onde in lungo tormento,

Fredde, tacite, smorte,

Sudàr le genti e palpitàr, vedendo

Mossi alle nostre offese

Folgori, nembi e vento.

 

 

Ah, se un tiver un vestido como o de Miriam Makeba aquel día no Berns Salonger escandinavo, e tivese asemade vagar para agradecer a compaña e oficio dos músicos todos do blogue! Amampondo… Diría así: ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!.. E logo rimar o arquexo co corpo todo e ser ritmo e só ritmo e só ritmo nesta hora do regreso, no que volta o home aos seus estudos.

 

Engado do ritmo

17 de Setembro de 2009

 

manuel_da_costa

El ojo que ves no es
ojo porque tú lo veas;
es ojo porque te ve.

Ás veces, os poetas, levados polo engado do ritmo, equivócanse. Machado dedicou esa rara consideración dos seus Proverbiosrara para ese peixe de arriba, sen ir máis lonxe— a Ortega y Gasset, autor do ensaio “Vida como ejecución (El ser ejecutivo)”. É probábel que alguén a usase xa para falar da superación hermenéutica da fenomenoloxía, asunto no que un reflexionaba en agosto perante certo queipo con xardas (mortas). Así que o problema maior da conciencia parece ser o problema da diferenciación entre vida e morte. Como Machado non tiña nada de barroco, pensou pouco nos ollos dos mortos e lembrou só os ollos dos vivos. Así, malia algún espello que mediou entre el e algún reflexo, teorizou a mirada. O problema da conciencia acaso sexa tamén o da priorización da vida propia sobre toda morte allea. O problema da desaparición. Aínda que a morte sexa a dunha xarda e o ollo dela quede convertido en centro que reclama  os ollos nosos? Si.

[Fotografía do brasileiro Manuel da Costa. As xardas, aquí]

 

O erro Berg

19 de Agosto de 2009

 

kristina-berg1Kristina Berg equivócase facendo o préstamo que fai para a demolición do que foron as galescolas do goberno anterior. Un préstamo por outra banda innecesario, porque o mundo está cheo de galiñas azuis (a da Universidade de Delaware, por exemplo), non sempre asociadas en termos simbólicos ao mesmo que o conselleiro Jesús Vázquez —ignórase se tras inspirarse en Cirlot ou en Eranos, ou ficando só nunha lectura algo perversa, oportunista e cínica do conto de Carlos Casares— atribúe atropeladamente á pita celeste e desideoloxizada. Así que xa temos icona nova para a rede que Vázquez e Mato rescatan do gulag entre lapsus, coñas e desidia estival, con sol moi torero e rojigualdo sobre a nube azul ao fondo do cartaz (por certo, o sea). Documéntase  todo de modo suficiente nestes vídeos da Axencia Galega de Noticias que rexistrarán para a historia, sen deixar espazo á incredulidade de quen veña tras nós, en que consistiu exactamente en fondo e formas este Goberno Feijóo.

Berg non só cedeu aquilo que non se acaba de ver por que motivo é materia de cesión (a diferenza cromática?, a diferenza articulatoria que xa tratou Platón no Crátilo?); que non se acaba de ver fóra dunhas circunstancias socio-culturais como as nosas, claro. Como as nosas postas do revés, patas arriba, dándolle a volta ao escrito por Casares, algo que a estas alturas é evidente que tonifica a libido de quen manda no país. Moi alén da cesión non lucrativa de dereitos, Berg tomou parte no acto gubernativo e acompañou na mesa aos conselleiros Mato e Vázquez, quen, obviamente, utilizaron esa marca (a marca Casares) dun xeito que poderá cualificarse como se queira pero nunca como desinteresado.

A estratexia é, máis unha vez, perceptíbel e barata. Cáptase lexitimidade galeguista (individual, faniliar, institucional…) mediante acordos non descritos nin publicitados, probabelmente tácitos. Deconstrúese, en paralelo e sen rubor ningún, a cerna estruturante do ideario nacionalista, presentando por exemplo a Castelao, diante da súa tumba!, como un rexionalista estetizante. E así sucesivamente por academias, clubes e consellos.

Berg decidiu libremente incorporarse ao traxecto Feijóo, a esa planificación trazada ao milímetro por estrategas que ninguén debe menosprezar na súa capacitación técnica e que case todos sabemos cara onde dirixen a máquina, malia os erros e os despistes concretos dalgúns subalternos no aparato, como os penosísimos na dicción e na formación do conselleiro Vázquez  na súa intervención de onte (a ver o que di a Conferencia Episcopal cando escoite iso de que o obxectivo da Consellería de Educación do Goberno Feijóo é “formar dende o berce a cidadáns librepensadores”, 43-45″ do vídeo ligado; se iso o di noutro tempo o agora vicesecretario da Mesa do Parlamento veriamos a Martínez Camino con escordadura de larinxe terminal) ou outras veces do propio Feijóo, presunto xefe dun goberno obsesionado con muíños de vento.

Kristina Berg, en fin, faría ben en ler o escrito por Damián Villalaín no último A Nosa Terra baixo o título “Piñeiro, Feixóo e o galeguismo“. Na versión impresa do semanario este artigo ocupou enteira a páxina 6 e viña ilustrado precisamente cunha foto na que Piñeiro escoita unha intervención do propio Carlos Casares (a foto pertence ao Arquivo Familiar Casares-Berg). Déixenme concluír co penúltimo parágrafo de Villalaín. Teño a impresión de que vén ao caso:

Se Núñez Feixóo ten algún respeto por Ramón Piñeiro, e eu non quero dubidar de que isto é así, debería ser máis coidadoso á hora de esgrimir o seu nome con finalidades completamente alleas ás causas ás que Piñeiro dedicou toda a súa menesterosa vida. E calquera que coñeza un pouco a obra do de Láncara, sabe que entre esas causas nunca estivo a desprotección da lingua galega nin o bilingüismo harmónico, ese mítico constructo de pai descoñecido por cuxa definición precisa seguimos agardando moitos galegos.

 

[Kristina Berg nunha fotografía tomada por Xoán Carlos Gil na Fundación Carlos Casares en 2008]

Microrroturas (ix)

26 de Xullo de 2009

 

b_black_fly

Afonía

Costara erguerse despois daquela noite. Foi directa a unha bolsa con claudias que deixara Mon a tarde do venres. Había unha mosca de tamaño medio pousada alí, no vértice superior da pirámide verde. Preparou o dispositivo e soltou con forza o dedo, como tantas outras veces. O insecto rebotou por dentro da bolsa. Refíxose logo mentres ela puxo cara de lembrar algo. Ignoraba que as moscas emitisen un son audíbel. Aquela fíxoo mentres ía directa ao cristal da ventá. Laiándose, en efecto. Con afonía. Ollou para ela e puido pensar, como ti vendo a foto: está fóra! E o certo é que estaban.

[A imaxe procede do buscador Cepolina Photo]

 

Quaggas

11 de Xullo de 2009

 

 quagga-south-africa

 

O derradeiro quagga que habitou no planeta morreu no zoo de Ámsterdam o 12 de agosto de 1883. Estas cebras da foto superior non son propiamente quaggas, voz esta de natureza onomatopeica que imitaría na lingua dos khoikhoi ou hotentotes o rincho do animal, senón que forman parte dun elo máis no longo proceso iniciado hai vinte anos para intentar recuperar, sen recorrer á clonación, unha subespecie de cebra que se extinguiu nas planicies sudafricanas a finais do século XIX pola intervención directa do home.

Haberá quen o saiba, eu non o sabía: existe un Proxecto Quagga que tratará de facer ese camiño tan estraño de chegar a borrar por selección xenética as raias dos cuartos traseiros das cebras para que dentro de varias xeracións haxa animais parecidos aos que enchían as chairas do sur de África hai cento cincuenta anos: cebras que só tiñan raias na parte dianteira do corpo, basicamente na cabeza e no pescozo, segundo pode verse na que ao parecer é única foto existente dun quagga real, tomada nun zoo londinense no ano 1870.

Chegados a este punto é probábel que alguna lectora se pregunte polos motivos de eu contar todo isto no blog. Haberá malintencionados que sospeiten que acabarei falando, por vía alegórica, de algo con pendor nacional. Algún conselleiro, que sei eu… Pero non, o único motivo para falar aquí dos quaggas é filolóxico. Pregúntome, desde a inocencia, se a razón de ser dos quaggas, a súa identidade como subespecie, non radicaría antes que na ausencia de raias no lombo e nos cuartos traseiros na súa especialísima forma de rinchar. A cuestión é esta para min: logrará o Proxecto Quagga que as cebras metamorfoseadas tras vinte ou vintecinco xeracións de remexerlles no ADN cheguen a emitir un son tan peculiar como aquel “quaaaaagggaaa!” orixinal. Eu, modestamente e con todo respecto pola ciencia (co respecto que a bioloxía e a xenética non teñen pola lingüística diacrónica), limítome hoxe a deixar constancia das miñas reservas. Digo máis, xa posto: se os quaggas se chamaron así por dicir “quaaaaagggaaa!”, non sería máis lóxico que o proxecto, tal como vai, se chamase, poño por caso, Proxecto Cebras-Sen-Raias-no-Cu? E por se algún repugnante vir co ruxerruxe de que todas as cebras din como mínimo “quaaggaa!” e que os hotentotes tampouco diferenciaban nomes de subespecies de cebras pola diferenza de rinchos porque no fondo todos os rinchos de cebra son iguais, engado: iso vosté non mo di a min na rúa!

Pacto

20 de Xuño de 2009

corpo-estrado5Hai uns anos o amigo Carlos Quiroga incluíu este poema meu nunha escolma que preparou para a revista Mealibra (nº 13, 2003-2004), publicada en Viana do Castelo polo Centro Cultural do Alto Minho. Fora grata a compaña dos poetas que iamos xuntos. Agora reviso a nómina e entre todos os nomes hai un, o de Luísa Villalta, que reconduce o ánimo a outros espazos. Pensaba, e este é o caso neste post de hoxe, en qué modo a (orto)grafía recoloca a palabra poética e algunhas cousas máis. Pensábao en relación con algún texto que escribín para ocasións festivas ou lúdicas en portugués ou en castelán. Algún día hei recuperalos aquí, talvez. Pero o curioso é que no poema de hai anos, o de Mealibra, do que houbo que lembre agora versión anterior publicada nun encarte, comparecen un par de asuntos sobre os que reclamo a atención lectora se non é moito pedir. Ante todo polo que supoñen de vínculos premonitorios con este sitio chamado, coma min, Lándoas. Ou Ländoas, como por gralla se lle foi nun comentario hoxe mesmo a Von der Stein. Que curioso, volto aos nomes, ese intrusismo xermánico. Non o de Von der Stein, porque el é máis da casa ca min. Digo o dos lander. Ou o lánd-oas, que aquí, en galego, é terra de fóra, terra do límite, inculta. O que estaba a indicar antes de que se entrometese a digresión era que Inone Depretto andaba xa arredor e que, como na identidade desta paxinuca, había tamén polo texto un ser-do-ente. Pero hai máis. Ese texto ten orixe na percepción tantas veces reiterada de que a vida, cando se fai morte, é un rexistro aberto e aleatorio sobre o que circula o tránsito de terceiros logo (os recordos, o que fica, todo aquilo que Valente meteu nun poema que titulou “Criptomemorias”). Alegorizaba cos animais mortos na estrada e cun erotismo algo surreal, de xeada e seme. Os animais atropelados, que van imprimíndose como un texto sobre asfalto a medida que pasan as horas, os días, os camións. Cada un de nós, pasando por riba do cadáver esmagado do can, somos demiúrgos que corrixen o texto na páxina do tempo. As vísceras acaban estradas en quince ou trinta metros de contacto neumático. As nosas mans conducen e deciden. Mentres hai líquido no corpo hai desesperanza, grafía.

  

 

 

  

Pacto com o Fazedor

   

A Inone Depretto, no esgoto de Liubliana

 

1.

A geada deita-se nos cômaros na melhor tradiçom dum ready-made pactado com o Fazedor.

 

*       *       *

*       *       *

*       *       *

*       *       *

*       *       *

*       *       *       *       *       *       *

*       *       *       *       *       *       *       e assi sucessivamente.

 

O escrivám deitava a mirada nos teus olhos, e dormias mentres. Dormes ainda deitado/a nele. Abraça o teu corpo deitado e casa prósulas que inscreve na curva da nádega, irremediavelmente pletórico de afectos. A confusom derrama-se na doçura do ser.

[TODOS: —Quanta angústia e erotismo!]

 

Pingotas agora, ilativas:  ·  ·  ·    ·      ·      ·         ·         ·            ·           ©

 

Corpo deitado, cantai.

[TODOS: —Corpo deitado! A cadela na estrada!!]

 

(Dasein. Fulgor e golpe).

(A publicidade está a chegar) /… / (E chega).

 

 

2.

O anseio: ficardes vazios da escultura vossa. // A morte: infusom na doçura do nada.

ESCRITURA: CANTO: GLOTE, cuida o escrivám.

Esvaziará-se o vosso deus na lomba do seu fracasso? // E tu, amor, erguerás da estrada quando cante?, erguerás do leito? // Que hino vai soar?

 

 

3.

Na latitude das vísceras derramadas: existência, desvairo. Litoral morto*. A confusom das musas no asfalto —km 73—: prósula vermelha que instala o acaso.

Cantai-lho aos que se deitam na inópia do ser doente.

 

[TODOS: —Corpo deitado! A cadela na estrada!! Um ready-made pactado com o Fazedor!!!]

  

 

   _____________________________________________

* G. Trakl: “um litoral morto em silencioso mar” (op. cit.).

  

In medias res (iii)

9 de Maio de 2009

Dixérame que tiña unha voz excelente para recitar a poesía de Wallace Stevens. Convidoume a seguir lendo e situouse detrás. A luz da lámpada de pé chegaba con dificuldade ao sofá que me ofrecera, na parte de arriba do dúplex, onde o teito baixaba até unha altura de pouco máis que un metro. Comezou a me acariñar o pelo e baixou en oito ou dez versos á caluga. Eu fixen un movemento brusco de estrañeza (nunca antes tiveramos contacto físico ningún que non fose provocado pola casualidade, ou pola cortesía cando me recibía no gabinete). El retirou presto a man e invitoume a continuar despois de golpear a cabeza no teito do estudio torpemente e ficar ergueito, se ben cunha torsión peculiar que intrepretei destinada a conservar a posición de privilexio visual tras do sofá. Tres poemas despois —“Two things of opposite natures seem to depend”— volveu facelo, pero agora xa non era a man senón os dedos, acaso por el considerar que constituían un acceso menos franco á miña sorpresa. Separábaos e introducíaos logo entre os cabelos até rozar o cráneo coa parte do escafoides, dun modo inexperto e forzado, como nunha escansión de chícharos podrecidos que logo se esmagan polo vicio infantil do dominio da orde. Eu seguía lendo —“And North and South are an intrinsic couple”— pero a presión no temporal esquerdo dos seus dedos, longos e osudos como as patas dun insecto de charca, deume primeiro algo de medo e despois, en efecto, noxo. Pechei con cerimonia Notes Toward a Supreme Fiction e erguín a mirada. Ollei en silencio aquela boca predisposta xa a recibir o couce, aquel xesto case sacrificial de quen sabe que errou no cálculo e carece dunha saída digna. Era o aceno exacto da ovella cando no solpor espera a que o amo franquee o valo e a volte á corte.

[Ovella en Moffat]

Esquezo

29 de Setembro de 2008

Na fotografía, o poeta Davíð Stefánsson (1895-1964) co seu corvo morto. Hermann Stefánsson vai poñer esta imaxe no seu novo libro, a novela O esquezo, que está para saír do prelo. Hermann veu por Compostela na fin de século e xuntos pensamos a escolma de poesía islandesa contemporánea que logo levou o título de Auroras boreais, publicada no ano 2000 por Luís Alonso Girgado nos Libros da Frouma. Malia o que entón saíra nalgún medio, os verdadeiros e únicos tradutores da antoloxía foran o propio Hermann e Perfecto Andrade, de quen hai tempo que non teño novas. O derradeiro poema recollido polo antólogo en Auroras boreais corresponde a Andri Snær Magnason, nacido en 1973, e está referido aos preparativos para asar a cabeza da ovella despois de queimarlle a pelaxe. É un prato típico de Islandia:

A cabeza chamuscada de ovella mírame
cun ollar frío
como se fose eu
quen lle contase

que os que morren polas armas van ó Valhalla.

Depretto 2

22 de Setembro de 2008

Outro lugar do relato de Inone Depretto, autora así mesmo do libro de poemas en prosa Istria (2003):

Pasaban as horas e só nalgún momento breve se distanciaron as imaxes real e proxectada. O habitual era que entre ambas, unha no fondo da sala e outra ante a varanda, se instalase unha rara tensión que reclamaba o regreso ao lugar de traballo. “Inocencia: esquezo da propia condición, pero non mediante unha pasaxe procurada ou desexada en dirección a algún lugar doutra claridade, non por unha entrada ao irracional”. Só aquel acto de dirixirse un instante á fiestra para non verse, para sentir o vento que entraba na rada… e o reclamo regresaba. Volver á escrita, pensar a besta, a súa brutalidade cándida e inintelixíbel.

Depretto

18 de Setembro de 2008

Inone Depretto (Trieste, 1968), dramaturga e escultora, dirixe en Ratisbona a revista de artes Wortaufschüttung e é autora de varios tratados xeométricos, entre eles L’asimmetria del circolo (1991) e Abbild und Nachbild (1999). Conta con exposicións individuais en Bratislava, Klagenfurt, Lille, Nantes, Porto Alegre, Lyon, Cracovia e Liubliana. Recollo o comezo dun relato seu:

Para escribir decidira situar un espello longo sobre a mesa do comedor, movida até a parede oposta á gran ventá aberta ao sur. Iso permitíalle contemplarse nos actos sucesivos da meditación, as primeiras notas, consultas, correccións… Ignoraba por que o facía pero o aceno que a boca debuxaba no espello indicaba pracer. Así podía dicirse. Pero, por que non perderse de vista?, por que levar a man estendida ao espello mentres compuña aquel Bestiario da inocencia a contraluz dun reflexo? Escribía mentres se ollaba “Inocencia: non saberse”.

Minhos e frangos

18 de Setembro de 2008

Algo sobre “Os camiños da vida” de Ferrín hoxe no Faro de Vigo e en La Opinión. Desde hai moitos anos estou convencido de que o único camiño transitábel para un reencontro efectivo de recoñecemento mutuo, aliviado de resentimento histórico, entre nós e os máis que plurais mundos construídos en lingua portuguesa —entre culturas e non só entre elites culturais ou grafías— non cruza o Miño senón o Atlántico. Eurorrexións á parte, Brasil debería ser meta prioritaria, ten de selo.

[…]

ps1. A fotografía corresponde a unha guía de Lisboa entregada cun xornal galego en 2004. A lenda sobreimpresa proclama: “El pollo, ingrediente básico del frango”.
ps2. Este post e algúns dos previos non corresponden á data nin á hora que Blogger marca.