heroesArchive for the ‘’ Category

Bruxa curva

3 de Setembro de 2009

 

maria_gaetana_agnesi1Se onte foi sobre epílogos, hoxe sobre prólogos. Borges dixo na ocasión memorábel de publicar o seu Prólogos con un prólogo de prólogos (1974) que cando os astros son propicios o limiar non é unha forma subalterna do brinde senón unha especie lateral da crítica. Agora que se lembra que Celso Emilio morreu hai trinta anos recordaremos un prólogo seu case inverosímil a un libro de poemas escrito, creo, por un guardia civil. O amigo Anxo Tarrío tenme falado del pero a verdade é que nunca o lin. Non sei se o título era Mis pobres versos. Algo así. Tampouco sei se Celso Emilio corroboraba no limiar a precisión e exactitude de tal título. Si vexo no de Borges ao Sartor Resartus de Carlyle (1945 na edición bonaerense) que todas as calellas conducen ao centro do labirinto onde el quere chegar. Á certeza de Carlyle: a historia é unha escritura sagrada e o universo é unha farsa, o cal dá pé á invención dun libro, “de area” di Borges, escrito por un tal Fillo-de-Deus-Bosta-do-Demo, ou Diogenes Teufeldsdröckh, que é xustamente o obxecto de comentario no Sartor Resartus (“O xastre rexastrado”, dígase). Reformúlaas o prologuista, as conviccións do visionario escocés, indicando que o Sartor é o libro máis traballado pola desolación que el coñeceu. Pero non lera A fronteira infinda, recén publicado en Castrelos cando saíu a compilación de título especulativo Prólogos… “A caza de bruxas”, por exemplo. Déitome xa mentres escribo e penso en Maria Agnesi, unha das poucas matemáticas recoñecidas con sitio de seu (ás veces do pai) polos historiadores da ciencia, traducida axiña ao inglés por un británico profesor en Cambridge que confundiu as palabras e deixou para sempre en todas as linguas fóra do italiano orixinal un erro singular, tamén sospeitoso na explicación (eu non acredito), pola proximidade entre os substantivos versiera e avversiera. Coa curva/bruxa de Agnesi pode xogarse aquí. Cun Carlyle menor, moi menor, xóguese nun post como o anterior a este. Xa se sabe: os grandes heroes, coma el, perfilados contra o pano escuro da historia. Perigosísimo en termos sociais, demagóxico e cínico, e tamén mal traducido a si mesmo, como todo en Thomas Carlyle, o inspirador da serpe.

[A matemática Maria Gaetana Agnesi (1718-1799), nun retrato de Bianca Milesi Mojon (1836)]