marArchive for the ‘’ Category

Coa lúa no couce

25 de Agosto de 2009

 

Hai que sincerarse, por unha vez. Nestes derradeiros días de vacación a un só lle presta baixarse un dixestivo de Bombay Sapphire con Hippolytus, lembrando as ondas de Ortegal, poñer Cadena Cien camiño do híper e ver algunha peli de acción antes de entrar nun longo semicoma.

 

hurtlockerg

 

 

O barco de Skye

26 de Xullo de 2009

 

travel20-20motoring20in20isle20of20skye2

Teño interese en ver se funciona correctamente en aberto o acceso a ligazóns de Spotify (reservo aínda algunhas invitacións sen usar: xa saben…, e xa contarán de paso se se escoita Over the Sea to Skye na frauta do irlandés James Galway, que creo que non é outra cousa que unha versión de The Skye Boat Song). Isto de arriba é en efecto a illa de Skye, Quiraing e o Needle baixo as nubes. Desde hai quince anos pode cruzarse en coche porque construíron unha ponte sobre Bass Rock, de modo que xa non fai falta ir en barco. Nunca vin chover como chovía naquel lugar a tarde na que cheguei vindo de Plockton, onde me ocorrera algo no que aínda hoxe non logro acreditar. Lembro, sobre todo entre Ashaig e Luib, aqueles ríos verticais baixando das montañas. Falei deles por extenso hai pouco cunha amiga de anos idos, Isabel. Lembrei tamén unha pelexa súbita e brutal nun pub de Portree. Veume á memoria falando e levei a man á cara. Observei aquela noite naquel pub que neses casos o normal nas Hébridas era permanecer impasíbel na barra, como se nada acontecese, e así o fixen mentres varios tipos non fracos comezaron a intercambiar afectos. Algún cristal fíxome sangue debaixo dun ollo, seguro que por iso levei a man á cara ao lembralo coa miña amiga. O menos escuálido daqueles hébridos caeu contra min nun momento dado. A cadeira e a perna doéronme durante vinte días. Por fortuna, todo se resolveu axiña, en menos de dous minutos. Logo seguimos bebendo bastantemente. Todos agás un deles que marchara falando nunha lingua que pareceu estranxeira, estranxeira a todos os efectos. Mentres iso ocorría e un tipo de longas barbas apañaba os copos rotos do chan, consideraba eu o prodixio da mente humana: o pouco que tarda un individuo (eu, poñamos por caso) en se decidir pola mirada ovina ou pola simulación case perfecta da ascética dun quelonio disecado. Case non atopo lugar para dormir aquela noite en Portree, pero nin sequera entón ollei para outro lugar que non fose o norte.

 

[Quiraing, paraxe de An t-Eilean Sgitheanach, ou Skye, das Hébridas ditas interiores]

 

A torre

27 de Xuño de 2009

 

Comprace tamén escribila en minúscula, agora que se lle recoñece fóra algo que nós, os nenos, sabiamos de sempre. Os nenos dos anos 60, quizais os últimos en xogar ao fútbol, ao che, ao gua… nas rúas de Monte Alto, nas penas da rúa Friol subindo a San Xosé; quizais os últimos en asar patacas decomisadas nalgunha leira non cobrada aínda polo irredentismo do asfalto, os nenos visitantes de ferranchinas e fabriquíns, os nenos da canteira e a vía para o dique de abrigo; quizais os últimos en explorar after hours os edificios en construción e xogarnos a vida con saltos imposíbeis desde un segundo andar á area da obra, alí embaixo, no abismo; quizais os últimos tamén en celebrar o rito do “ingreso” no bacharelato dos dez anos a pedradas, cos tirabalas ou sen mediación de maquinaria de guerra ningunha, aquelas batallas entre rúas no campo da Fábrica de Lentes ou no Secadoiro, cativos de nove ou dez anos das rúas identitarias (Camariñas, Santo Tomás, Washington, Cantábrico, O Conto, As Lagoas, Doutor Ferrant, Forcarei, Adelaida Muro, Areal…), case estados autárquicos ao efecto de estabelecer comunidade. Europa comezaba talvez en María Pita, como moito no Campo de Marte, por iso os nenos non acabamos de entender arestora os lugares onde…,  pero non, isto non é para hoxe. A torre de Hércules! A súa fortaleza de séculos presente alí, sempre, testemuña de todo, sendo do mar e emerxendo na rocha, despois do cárcere e antes da praia de San Amaro, unha das dúas nosas. A torre. As nenas e os nenos que na noite sentiamos entrar o fulgor seu sobre a cama e contabamos logo as veces que faltaban até sermos guerreiros doutro tempo, aves, nubes, danza, sombras da humanidade. Os nenos despois do exilio. O meu aos once anos: Cidade Vella, Europa (1969).

A torre. Que alegría!

 

_MG_1315

 

 [Fotografía de Amador Lorenzo, publicada en Xornal de Galicia]

 

Illa en terra

31 de Maio de 2009

 maria-lado-fotografada-por-hector-fernandez

María Lado publicou hai agora un ano o seu cuarto libro de poemas, titulado Nove, unha especie de parábola na que combina con decidida implicación narrativa os feitos que foron e mais os feitos esquecidos axiña sobre cómo foi aquilo da illa-mundo visitada pola besta de nome Prestige. Alegoría entón da catástrofe que leva o nome dun buque e de todo o que veu despois? Non creo que só alegoría, porque no relato de Nove aparecen outras pezas, outras liñas de forza ou puntos de fuga; con tendencia simbolizante, sen dúbida, pero ao tempo cun sentido descritivo e narrativo no que o pequeno e continxente, todo o azaroso humano, comparte escenario coa fabulación mítica dun espazo case fóra da historia. E iso presupón outro lugar enunciativo para cartografar a alegorese, para dicir “ti” ou “eu” e logo dicir “mundo”; tamén, por suposto, unha certa ironía no trato coa categorización do histórico, ás veces minimizada diante do íntimo dun círculo de sentimentos fugaz entre actores ou entre eles e público, diante dunha peripecia de ollos ou pel que cruza a páxina e a crónica non sabida como un cormorán con piche nas alas. Porque no fondo a parábola éo sobre amizades e sobre temporalidades, sobre a épica (menor) de poñer remedio ao que nin sequera foi a natureza ou a historia quen desfixo (como un coloso en último extremo eficaz), senón a besta outra de teléfono e informe diante das cámaras, a da xestión do apocalíptico e a dos heraldos seus, ridiculizados polo esforzo titánico de nomes para sempre olvidados por case todo o mundo, porque é certo que as marés fan o seu oficio e os ventos mudan e, logo, o recordado é diverso do vivido e do esculpido sobre pedras e mares. Nunha entrevista en Vieiros, coa fotografía debida a Héctor Fernández que abre esta anotación, xuntou a poeta detalles da súa traxectoria e sobre a composición do libro. Poño un lugar del, o poema número trece, onde acaso entren os fíos que tecen a lectura dita agora: 

 

aínda novembro por un momento en calma, detido en bálsamo

e o sono do cetáceo destila profundo desespero.

 

somos estación derrotada, admito.

somos e así doe.

porque a terra é escasa. e prados mínimos

non enchen as bocas de miles de cabalos de prata.

 

cada unha destas bestas -sábeo-

mesmo consumidas pola escaseza,

busca entre nós a quen cargar cortando a chaira

como bisturí de pálida brisa.

 

cordas e coitelos colgan dos abrigos

para que lamentar a despedida.

xa nada acala a dor senón o abismo,

estrema última á que esta viaxe se dirixe.