misoxiniaArchive for the ‘’ Category

Onde o mundo se chamou A Manchica

16 de Setembro de 2009

 

Falabamos o 3 de setembro do outro libro que Celso Emilio Ferreiro prologou a Germán Cid Justo, “poeta  popular” segundo a apreciación do autor do limiar a este Cantigas en gallego traducidas al castellano publicado por La Región en 1977. Arume inquiriu: como foi que tras poñer a caldo entre liñas ao seu viciño, o poeta de Celanova volvía a caer doce anos despois na mesma e escribía outro prefacio máis para o novo libro de versos fatuos e misóxinos daquel señor que o outro día case nin nomeamos?

a-manchica

A vellez é rara. En 1977 Celso Emilio parece xa desarmado ante o estro poético do home da Manchica. Claro que tampouco convén esquecer a etimoloxía porque algo aclarará as cousas (xa saben, “estro” = “tabao” → “ardor na pel producido pola picadura do tabao nas bestas” → “ardor sexual e enaxenación moral dos mamíferos en celo” → “hiperestesia anímica do bípedo implume e propensión lúbrica que o leva a aparearse” → “furor e efusividade poéticos” → “estilo”; cómo son as linguas, mimadriña, teñen máis recursos que o xastre de Andreotti). En fin, que, segundo soubemos na anterior anotación dedicada ao vate, o tipo era algo tabao na insistencia, por el mesmo recoñecida como propensión natural, en particular no que afectar á persecución das mozas durante a súa xuventude, despois e máis despois. Pero o de Celanova semella que xa non se esconde tras as contras da casa. Este limiar, doce anos despois, é outra cousa. Só nas comparacións que estabelece pode pensarse que persista algo do sarcasmo de 1965. Non, nin iso.

O libro de Cid Justo é como mínimo peculiar. En páxinas impares a tradución ao castelán do orixinal galego (igual no proemio que nos versos e nos contiños da parte última). De modo que o apuntado na ligazón da revista Viceversa que saíu o outro día é algo inexacto. O poeta da Manchica tradúcese a si mesmo, talvez por ter aspiracións. Tradúcese con bastantes peculiaridades, certamente. Tamén con algúns achados notábeis: “Unha velliña moi vella” dá “Una vieja viejecita”. Non creo que a poesía popular teña que ser conservadora ou reaccionaria, como esta en verdade o é. Tradicionalmente non foi así, sabémolo ben. Agora, cando se fai remedo dela, tende a selo. Porque os poetas populares fixéronse intertextuais e meten o que len e oen nos medios. De aí tanta perda de entidade. O fol do vituperio duro das mulleres non é tampouco o que fora doce anos antes. Con todo, abonda e anoxa aínda. Morra aquí o conto se ven que tal.

[A Manchica, entre Ourense e Celanova, a vista de poeta moi inspirado]  

A pluma e a espada

3 de Setembro de 2009

 

celso_emilio_ferreiro

Ás veces pensamos que a escrita é para o vento, o cal non sería pouco en todo caso. Os amigos convencen de que non era así. O vento, se acaso, leva e trae de volta onda nós un aceno. Hoxe chegaron varios, de distintos lugares do continente.

Darase agora continuidade a unha anotación de madrugada, nacida dunha mesurada irrigación interna e do desaxuste entre o reloxio mental e os externos calendarios, crudelísimos, que marcan ritmo de galera a esta altura do verán. De limiares era o conto. E se lese naquela hora da noite, entre o gin e o yang, un limiar en concreto, este de Celso Emilio Ferreiro ao libro Mis pobres versos (1965) dun mando ourensán da Guardia Civil, malia estar advertido reiteradamente sobre o caso, creo que non daría ningunha caste de creto aos ollos e pasaría moi logo a considerar que chegara o momento de facer algo diferente a esa entrega pagá ao body-building.

Digo con este circunloquio, en suma, que Anxo Tarrío leu a dúbida e resolveu disipala enviando o arquivo que se xunta na ligazón de arriba (clíquese, por favor!). E nel, no arquivo, por xunto, glosa e exemplos abondos da poética autorial como para preguntarse moitas cousas, como para preguntarse en realidade… todo.

A análise do prologuista incorpora de modo progresivo e sabio a lenta sedación precisa para que o vate aquel que aquí non nomearemos dubidase, como nós agora, sobre que era aquilo que tiña entre as mans, sobre que facer: se crer que a carta-limiar de Celso Emilio era inocente na pauta que sinala —acompañándoo— o delirio misóxino e babeco do poeta ou se levar ao de Celanova, de pillalo, a algún lugar incómodo con tricornios nas perchas. Pero a intelixencia obnubilada é o que ten. Puido máis a vaidade do bardo e aquel querer vivir seguido en risco nietzscheano, acatado polo militar con absoluta e cega determinación. Non convén engadir nada á provocación do narciso, nada á traca satírica de resposta. Nin sequera sobre a condición moral do prologado. Nin sequera sobre a posibilidade de que descoñecese a publicación, tres anos antes, de Longa noite de pedra. E de Celso Emilio, que engadir? Brincadeira tabernaria levada ao prelo. Non se acredita nin lendo.