poesíaArchive for the ‘’ Category

Leopardiana

19 de Setembro de 2009

 

 

 leopardiana

 

 

 

Si rallegra ogni core.

Sì dolce, sì gradita

Quand’è, com’or, la vita?

Quando con tanto amore

L’uomo a’ suoi studi intende?

O torna all’opre? o cosa nova imprende?

Quando de’ mali suoi men si ricorda?

Piacer figlio d’affanno;

Gioia vana, ch’è frutto

Del passato timore, onde si scosse

E paventò la morte

Chi la vita abborria;

Onde in lungo tormento,

Fredde, tacite, smorte,

Sudàr le genti e palpitàr, vedendo

Mossi alle nostre offese

Folgori, nembi e vento.

 

 

Ah, se un tiver un vestido como o de Miriam Makeba aquel día no Berns Salonger escandinavo, e tivese asemade vagar para agradecer a compaña e oficio dos músicos todos do blogue! Amampondo… Diría así: ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!, ahh sah sah aaah!, oooh eh he eh!.. E logo rimar o arquexo co corpo todo e ser ritmo e só ritmo e só ritmo nesta hora do regreso, no que volta o home aos seus estudos.

 

Ascender as escalas das esferas

18 de Agosto de 2009

 

luisavillaltaSon palabras nun verso de Luísa Villalta, aínda que lembrarán ao dicilas en voz alta Pitágoras ou Viqueira. Figuran nun libro dedicado a Carlos Paredes en 1997, organizado por Alberto Augusto Miranda e editado polo Departamento Literário da Sociedade Guilherme Cossoul de Lisboa (Edições Tema). Lembreino hoxe, cumpridos cinco anos da morte do guitarrista, ao ler no blogue de Saramago que “aquela música era feita de alvoradas, canto de pássaros anunciando o sol”. Luísa escribira estes versos memorábeis: “Estaba o ar imposíbel tinxido en soños de paxaros / tal era a vontade de ascender as escalas das esferas / axudándonos só do propio timbre / medido contra o eco dos abismos”. Versos sobre Eurídice escritos na Coruña en 1997. Lémbroa agora de chapeu cando xantamos nun bar de San Lázaro o 1 de decembro de 2002, despois da manifestación, moi mollados. Entrara logo cando estabamos nos cafés Helena de Carlos e lembrará o que me dixo sobre Luísa transcorridos uns meses. E lémbroa tamén a Luísa cando nos coordinaba na Área 1 do Foro da Cultura Galega, igualmente en Compostela, entre febreiro e agosto de 2000. Sobre Eurídice e sobre moito máis o seu poema en homenaxe a Carlos Paredes. Como podiamos supoñer que ían falecer o mesmo ano 2004, ela no final do inverno e el catro meses despois, en xullo? Pregunta estúpida, como todas as que facemos en relación co azar. O azar e a morte a voltas, como o sábado en Céltigos, aquela estrada. Algún día, algún día, amigo… E así os outros poemas daquel pequeno libro vermello e gris da Cossoul en memoria do guitarrista de Coimbra. Os de Anna Hatherly, por exemplo. E os de Amadeu Baptista, Egito Gonçalves, Viale Moutinho, Casimiro de Brito, Firmino Mendes, Ana Maria Ferreira, Pepe Cáccamo, Xulio L. Valcárcel, Mário Cláudio, Isabel Aguiar Barcelos, Emanuel Jorge Botelho… O Alberto convidárame tamén a min para a ocasión e enviei ocarlos_paredes poema “O leme (Diálogo lembrado)”, que calquera día recupero aquí e que escribín ouvindo repetidamente Mudar de Vida na guitarra do vello Paredes, enfermo desde 1993. Vida a súa certamente inusual no que afecta á concepción da arte e da súa función ou lugar público, mesmo na consideración do que signifique ser autor e ao tempo ser traballador, empregado, operario. El, por exemplo, nun hospital lisboeta, arquivando placas e informes no servizo de radioloxía. Mudar de Vida leva tamén o ánimo, pero será por outras razóns, aos poemas de Xohana Torres, o que pecha Estacións ao mar, por exemplo (hei de transcribilo outro día;  Manoli entenderá o camiño). E tamén, acaso, o entenda Vicente Araguas, a quen me pareceu ver por Neda ou Glasgow domingo morning na estrada. Camiño el de Xuvia, naturalmente; e nós de Betanzania. Un querería ter tempo, ver Xuvia nas dúas formas que Araguas lle deu e logo contalo con algún detalle. Mudar de vida ou tempo e regresar á Terraza de Sada cunha cervexa na man e Luísa Villalta nas cores todas daquel cristal contra o eco dos abismos.

 

[Luísa Villalta e Carlos Paredes en fotografías de autoría e momento que non podo precisar]

Loairas

27 de Xuño de 2009

 

 

neves-raseadas2

 

 

Pacto

20 de Xuño de 2009

corpo-estrado5Hai uns anos o amigo Carlos Quiroga incluíu este poema meu nunha escolma que preparou para a revista Mealibra (nº 13, 2003-2004), publicada en Viana do Castelo polo Centro Cultural do Alto Minho. Fora grata a compaña dos poetas que iamos xuntos. Agora reviso a nómina e entre todos os nomes hai un, o de Luísa Villalta, que reconduce o ánimo a outros espazos. Pensaba, e este é o caso neste post de hoxe, en qué modo a (orto)grafía recoloca a palabra poética e algunhas cousas máis. Pensábao en relación con algún texto que escribín para ocasións festivas ou lúdicas en portugués ou en castelán. Algún día hei recuperalos aquí, talvez. Pero o curioso é que no poema de hai anos, o de Mealibra, do que houbo que lembre agora versión anterior publicada nun encarte, comparecen un par de asuntos sobre os que reclamo a atención lectora se non é moito pedir. Ante todo polo que supoñen de vínculos premonitorios con este sitio chamado, coma min, Lándoas. Ou Ländoas, como por gralla se lle foi nun comentario hoxe mesmo a Von der Stein. Que curioso, volto aos nomes, ese intrusismo xermánico. Non o de Von der Stein, porque el é máis da casa ca min. Digo o dos lander. Ou o lánd-oas, que aquí, en galego, é terra de fóra, terra do límite, inculta. O que estaba a indicar antes de que se entrometese a digresión era que Inone Depretto andaba xa arredor e que, como na identidade desta paxinuca, había tamén polo texto un ser-do-ente. Pero hai máis. Ese texto ten orixe na percepción tantas veces reiterada de que a vida, cando se fai morte, é un rexistro aberto e aleatorio sobre o que circula o tránsito de terceiros logo (os recordos, o que fica, todo aquilo que Valente meteu nun poema que titulou “Criptomemorias”). Alegorizaba cos animais mortos na estrada e cun erotismo algo surreal, de xeada e seme. Os animais atropelados, que van imprimíndose como un texto sobre asfalto a medida que pasan as horas, os días, os camións. Cada un de nós, pasando por riba do cadáver esmagado do can, somos demiúrgos que corrixen o texto na páxina do tempo. As vísceras acaban estradas en quince ou trinta metros de contacto neumático. As nosas mans conducen e deciden. Mentres hai líquido no corpo hai desesperanza, grafía.

  

 

 

  

Pacto com o Fazedor

   

A Inone Depretto, no esgoto de Liubliana

 

1.

A geada deita-se nos cômaros na melhor tradiçom dum ready-made pactado com o Fazedor.

 

*       *       *

*       *       *

*       *       *

*       *       *

*       *       *

*       *       *       *       *       *       *

*       *       *       *       *       *       *       e assi sucessivamente.

 

O escrivám deitava a mirada nos teus olhos, e dormias mentres. Dormes ainda deitado/a nele. Abraça o teu corpo deitado e casa prósulas que inscreve na curva da nádega, irremediavelmente pletórico de afectos. A confusom derrama-se na doçura do ser.

[TODOS: —Quanta angústia e erotismo!]

 

Pingotas agora, ilativas:  ·  ·  ·    ·      ·      ·         ·         ·            ·           ©

 

Corpo deitado, cantai.

[TODOS: —Corpo deitado! A cadela na estrada!!]

 

(Dasein. Fulgor e golpe).

(A publicidade está a chegar) /… / (E chega).

 

 

2.

O anseio: ficardes vazios da escultura vossa. // A morte: infusom na doçura do nada.

ESCRITURA: CANTO: GLOTE, cuida o escrivám.

Esvaziará-se o vosso deus na lomba do seu fracasso? // E tu, amor, erguerás da estrada quando cante?, erguerás do leito? // Que hino vai soar?

 

 

3.

Na latitude das vísceras derramadas: existência, desvairo. Litoral morto*. A confusom das musas no asfalto —km 73—: prósula vermelha que instala o acaso.

Cantai-lho aos que se deitam na inópia do ser doente.

 

[TODOS: —Corpo deitado! A cadela na estrada!! Um ready-made pactado com o Fazedor!!!]

  

 

   _____________________________________________

* G. Trakl: “um litoral morto em silencioso mar” (op. cit.).

  

Móvese o GAAP

29 de Maio de 2009

 

gaap-alt-2O que segue tírase da nota de presentación do GAAP, algo resumida.

O Grupo Alea de Análise Poética (GAAP) formalizou a súa constitución no mes de xaneiro de 2009. Fixa como obxectivo a dinamización da investigación sobre materia poética e sobre os propios procedementos de análise metodolóxica e de decisión sobre de qué hai que falar cando se fala de poesía. Trátase dunha tarefa entendida na súa dimensión participativa no campo literario-cultural. O GAAP aspira a intervir nese campo achegando un discurso teórico e crítico plurívoco, non cinguido a coordenadas apriorísticas e acompañado dun esforzo por documentar da mellor maneira posíbel o curso da poesía contemporánea, a que está viva e ten algunha clase de cometido e presenza na esfera pública.

Forman o GAAP dez investigadoras e investigadores que comparten o interese polo debate metodolóxico na esfera teórico-crítica e comparada pero que no marco das análises que se comprometen a activar como colectivo orientarán o labor con determinación e claridade á produción poética galega, sobre todo á propia dos séculos XX e XXI.

O concepto de produción activado polo GAAP non terá un sentido restritivo nin textualista, de modo que as atencións responderán a un programa aberto e plural que non oculta a súa ambición como tarefa crítica e intelectual, por tanto tamén cultural e conscientemente política.

 Tratarase, pois, de activar a análise sobre repertorios e prácticas, sobre medios e públicos, sobre axencialidade e identidades, sobre a institucionalización e o canon, sobre imaxes e formas, sobre disposición e performatividade. Iso e algo máis.

Inicialmente constitúen o GAAP Iris Cochón, Lorena Domínguez Mallo, Margarita García Candeira, María López Sández, Isaac Lourido, Chus Nogueira, Montse Pena, María do Cebreiro Rábade, Iria Sobrino e Arturo Casas. A serie de logotipos, entre eles o que acompaña esta anotación, débese á X. Carlos Hidalgo.

Tatuar páxina

24 de Maio de 2009

 

ullan-tapies-anular-19752

Morreu José-Miguel Ullán, trazador e destrazador de poéticas, autor de páxinas, exiliado estraño e estrañador dos exilios e dos silencios, e das manchas e tachóns; un poeta interesante, de verdade interesante, nesa tradición diversa e freática das letras españolas que se pretende sepultar e sepultar con insistencia por procurar unha maior gloria dun canon en exceso estático, estatuario, nacional, escolar, válido tamén para a educación confesional (porque é certo, o canon ten sempre como inmediata proxección, acaso a máis relevante en termos institucionais, ideolóxicos e comerciais, a escola). Lembro ben, de cando un podía sentar a ver televisión e sentirse interpelado, aquel programa de mediados dos 80, Tatuaje. Poesía non estatuaria, poesía de taller barthesiano, de mancha e tachón, de agrafismo, óstracon, logofaxias, segundo observou Túa Blesa.

A ilustración, mal escaneada pero acaso non desacorde con nada, tómase do libro de 1975 Anular, que ilustrou Antoni Tàpies. Este nome, e o de María Zambrano, van xuntos para min cando digo Ullán. Como tamén o fai o gorrión de Castela, o pardal do signo, na revista pequecha de Trotta, e o número 16 do suplemento cultural daquel xornal que se foi. E claro, o nome do crítico, Miguel Casado, de quen debe lerse en Galaxia Gutenberg  o limiar a Ondulaciones. Poesía reunida (1968-2007), compilación de case toda a obra poética escrita polo poeta salmantino.

Aquí un dos breves textos de Amo de llaves (2006), libro de serialidade (rensaku, na poética xaponesa): “Liquen rehúsa / ese amor que no atisba / por donde aún nunca“.

 

In medias res (iii)

9 de Maio de 2009

Dixérame que tiña unha voz excelente para recitar a poesía de Wallace Stevens. Convidoume a seguir lendo e situouse detrás. A luz da lámpada de pé chegaba con dificuldade ao sofá que me ofrecera, na parte de arriba do dúplex, onde o teito baixaba até unha altura de pouco máis que un metro. Comezou a me acariñar o pelo e baixou en oito ou dez versos á caluga. Eu fixen un movemento brusco de estrañeza (nunca antes tiveramos contacto físico ningún que non fose provocado pola casualidade, ou pola cortesía cando me recibía no gabinete). El retirou presto a man e invitoume a continuar despois de golpear a cabeza no teito do estudio torpemente e ficar ergueito, se ben cunha torsión peculiar que intrepretei destinada a conservar a posición de privilexio visual tras do sofá. Tres poemas despois —“Two things of opposite natures seem to depend”— volveu facelo, pero agora xa non era a man senón os dedos, acaso por el considerar que constituían un acceso menos franco á miña sorpresa. Separábaos e introducíaos logo entre os cabelos até rozar o cráneo coa parte do escafoides, dun modo inexperto e forzado, como nunha escansión de chícharos podrecidos que logo se esmagan polo vicio infantil do dominio da orde. Eu seguía lendo —“And North and South are an intrinsic couple”— pero a presión no temporal esquerdo dos seus dedos, longos e osudos como as patas dun insecto de charca, deume primeiro algo de medo e despois, en efecto, noxo. Pechei con cerimonia Notes Toward a Supreme Fiction e erguín a mirada. Ollei en silencio aquela boca predisposta xa a recibir o couce, aquel xesto case sacrificial de quen sabe que errou no cálculo e carece dunha saída digna. Era o aceno exacto da ovella cando no solpor espera a que o amo franquee o valo e a volte á corte.

[Ovella en Moffat]

Lectura da Patagonia

5 de Maio de 2009


O xoves 7 volta a Compostela Cristian Aliaga, poeta, editor e profesor arxentino natural de Darregueira (Buenos Aires). Dará unha conferencia na Faculdade de Filoloxía sobre a Patagonia imaxinada e creada polos textos e os testemuños cruzados de viaxeiros europeos, cronistas urbanos, renegados e fuxidos da civilización e habitantes orixinais dese lugar vastísimo que só o nome unifica ao pronuncialo.

Aliaga ten un interese certo pola poesía galega actual, pola promoción dela no seu país. E niso traballamos. Pero alén dese compromiso, é un poeta adicto á exactitude da mirada, á descrición non sei se tan fría do telúrico e fugaz. Por iso escribe a viaxe que brevemente paraliza un rosto e ilumina soidades ou cartografías. A da Patagonia. Ou a das Américas todas.

Transcribo un poema do seu libro Música desconocida para viajes (2002), unha sucesión de textos moi breves que percorre en prosas efémeras de gran plasticidade sentimental espazos de Chubut e Río Negro, de Matanzas e Oruro, de Antofagasta e Waco, entre Tierra del Fuego e Texas, por tanto. Paréceme unha das máis memorábeis coleccións de topografías poéticas que coñezo. Nela xulgo culminada a aspiración que nun texto autopoético de 2007 Aliaga concretaba como unha mirada que presente o coitelo azul de Celan e non a súa dor. Palabras dunha intanxíbel paixón glacial, nas estremas de quen lembra algún acabamento e ten ante si unha natureza entre fílmica e encriptada.

O poema titúlase “La magnífica soledad” e está referido a Cabo Blanco, ao norte de Puerto Deseado, na provincia de Santa Cruz:

Un balcón asoma al frío del Atlántico, donde la soledad es magnífica y desesperante. La luz amarilla del faro ilumina cada diez o doce segundos la costa, para orientar a los buques que nunca han de llegar. El canto rodado, vacío de pisadas durante siglos, dibuja un semicírculo perfecto como contorno del agua que viene a pulir los restos de una vida. Sometidos por el estruendo, dos hombres que cargan armas inútiles toman nota de los barcos que imaginan en el horizonte. Ocho sepulcros blanquean al pie del promontorio ocre. Un corral de metal negro rodea a una de las fosas cubiertas de piedras, distinción para otro muerto desconocido en un territorio donde apenas son célebres los asesinos. Ningún nombre designa a estos huesos, ningún desafío al olvido que hubiera llegado de cualquier manera, por acumulación o por impacto.

[Cristian Aliaga. Fotografía de Valentina Rebasa]

Rosa sen mudanza

4 de Maio de 2009

Nova entrega de Clave Orión, sempre un prodixio de sabedoría, sempre unha celebración da vida e da palabra poética. A man e a mirada de Luz Pozo Garza sosteñen a revista desde a súa aparición en 1995, a partir de Nordés, a “irmá maior”, coruñesa como Clave Orión, que tamén é compostelá pola colaboración de Luís Alonso Girgado e doutros membros do consello de redacción. As seccións son as habituais: “O faro extraviado”, “Donas da palabra”, as varias “Homenaxes”, “Mensura”, “Iwerddon”, “Paradiso”, “A pluma na man”, “Partitura”… Con lugar en efecto para os poemas autógrafos, as traducións, os inéditos, a lembranza de Eduardo Moreiras e os amigos poetas que se foron ou están aínda entre nós, os estudos literarios, as entrevistas, a pintura e as artes gráficas, o debuxo e a fotografía, a música e a prosa.

Nesta entrega (números XII-XV, tras un longo silencio) recóllense tres cartas do puño e letra de Otero Pedrayo dirixidas a Moreiras. Unha é de xuño de 1972, as outras dúas son de 1974, a primeira de abril, a segunda de decembro. A letra de don Ramón muda extraordinariamente nesas tres estacións. O vigor do 72 desaparece por completo na última das misivas mencionadas, cando o patriarca aínda ten forza para exaltar a compaña dos amigos: “A millor meiciña para min é a amizade”.
Na revista aparecen en homenaxe á Torre de Hércules os Poemas do Novo Leabhar Ghabhala, ciclo de nove textos poéticos da autoría de Luz Pozo Garza nos que se reescribe unha das partes máis célebres do Book of Leinster (ca. 1160). Olivia Rodríguez escribiu unha fermosa e precisa introdución que é outro dos zafiros desta Clave Orión da primavera de 2009.

Copio agora o noveno poema deste Leabhar Ghabhala de Luz Pozo, o que pecha o ciclo. O seu título é “Avalon Avalon”:

…e contemplar contemplo na alma toda
aquela illa ensoñada diamante fuxidío
nin sei cómo arribara a esta terra mistérica
que se oculta e reserva
e souben que era a Illa de Emain Ablach
que chaman Avalon ou País das mazairas
só tiña na memoria aquela estrofa
incisa asumida no tempo:

“Quel pays merveilleux que ce pays
les jeunes n’y vieillissent point…”

e souben que era a terra das mazairas celestes
dos deuses hiperbóreos os donos do saber
da asolagada Atlántida
da asolagada Atlántida
da asolagada Atlántida…

…aquí non hai delirios nin paixón nin designios
hai camelias conscientes flores que deciden o aroma
a fragancia precisa para cada misterio:
crisantemos de inverno ou vellorita dos druídas
perennifolio acivro inda hoxe sacrosanto
ou glicinias exóticas consagradas a Dana…
…e a ti ofrendo Nai de todos os deuses
no ritmo boreal dos Tuatha Dé Danann
o alfabeto celeste
o dominio dos astros…

En Avalon hai ramas de brancura incisiva
froitos de ouro purísimo e moi fráxiles
como de vento extremo distanciado e sen patria
non son manxares para dar sustento
son unha forma esencial da concordia absoluta
unha visión total da suprema harmonía…

Oh música enigmática que vén de nin se sabe!
música que non se explica por salterios nin cítaras nin arpas!
Oh luz radiante! Oh música que escurece os sentidos!
Oh rosa sen mudanza que fire docemente!
Oh eternidade que acende vida e morte
nunha chama vivísima no exterminio da rosa…!

[Luz Pozo Garza e reprodución do Book of Leinster, fol. 53, tomada de Wikimedia Commons]

Surrealismos hoxe

2 de Maio de 2009

Magnífica a sección que TriploV dedica ao surrealismo. Atende de xeito particular os cursos do movemento en América Latina, así como a actualidade das prácticas surrealistas en diferentes campos artísticos, literarios e do pensamento.

Recollo aquí as que son case as derradeiras palabras de Woman-bomb, da escritora, directora e teórica croata Ivana Sajko, nalgún sentido relacionada co movemento surrealista. A intervención é do Marqués de Sade:

Ignorance and fear —these are the bases of religion and governance. Fear becomes habitual and changes to need; and our needs rise up, hemming us in, suffocating our lust for liberty.

[Ivana Sajko en Woman-bomb (2004)]

Iraq e as historias contadas: falsificación e impunidade

8 de Abril de 2009

Hai seis anos, na primavera de 2003, fun convidado pola Asemblea de Estudantes da Faculdade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela para conducir un acto poético contra a guerra, contra o imperialismo e contra o pensamento único. No acto leron poemas Antón Lopo, Pilar Pallarés, Claudio Rodríguez Fer, Chus Pato e Alfonso Pexegueiro. Pode que tamén eu. A última hora non puido asistir, por problemas de saúde, Manuel María, quen faleceu no verán do ano seguinte. Algúns membros daquela Asemblea de Estudantes son hoxe compañeiros en tarefas docentes ou de investigación. E o caso é que alguén lembrou o que aquel día dixen na sala de graos, onde se xuntara bastante xente, se non recordo mal. Procurei o texto e apareceu. Reprodúcese abaixo na súa parte introdutoria. Vai para Cristina e Isaac, seis anos despois. Acaso compartan comigo eles e a maior parte dos asistentes a aquel acto unha convicción: que algún día veremos a Bush, a Blair e a Aznar perante a Corte Penal Internacional.

Agradezo á Asemblea de Estudantes a súa invitación para presentar este acto e mais a iniciativa de traerdes poetas á Faculdade. Todos sabemos por que razón estamos aquí, todos e todas sabemos o que este acto significa. O certo é que nunca houbo un exceso de iniciativas desta índole na casa, non desque eu entrei por primeira vez aquí a mediados dos anos 70. Sempre viñeron máis os escritores mortos que os vivos. Non sei exactamente por que.

Grazas tamén a todos os presentes, aos compañeiros que cederon unha parte das súas clases para favorecer a presenza do alumnado e, de xeito moi especial, aos poetas que nos acompañan, incluído Manuel María, que por unha indisposición non pode estar entre nós. Grazas a todos vós, queridos amigos: Antón, Pilar, Claudio, Chus e Alfonso.

Reitero que todos sabemos que facemos nesta sala hoxe, día 30 de abril de 2003. Todos e todas somos conscientes de que a partir da caída do muro de Berlín, do reequilibrio incerto do mundo e das circunstancias históricas que isto trouxo consigo, até acontecementos máis recentes, como os ataques do 11 de setembro e a segunda guerra do Golfo Pérsico, non é só que asistamos á pretendida escenificación da fin da historia senón que contemplamos algo que vai bastante máis lonxe. Cos últimos episodios bélicos, asumidos e xustificados pola administración republicana estadounidense, por parte da súa opinión pública e mais por algúns outros líderes europeos e doutras zonas do planeta —minoritarios, si, pero con enorme poder—, o certo é que parece pretenderse meter a marcha atrás da historia. Rectificar o que eles consideran un exceso de concesións, impropio para garantir unha óptima rodaxe da maquinaria da economía global, incluídos aí por suposto os sectores da industria do armamento e o negocio das grandes petroleiras e outros sectores enerxéticos. Ao fondo, a medio prazo, están ademais outras cuestións, entre elas, penso eu, a emerxencia de novas potencias económicas. China, de maneira moi especial, polas súas extraordinarias potencialidades, incluído de xeito directo o que representa para o consumo. Tomar posicións na zona do Golfo para controlar sucesivamente a Península Arábiga, Siria e Irán, supón gañar un espazo de tranquilidade para o estado hebreo pero non en menor medida adiantar de xeito suficiente as estruturas de contención e o novo reparto da torta mundial en relación con China, a colosal potencia emerxente.

Eis a Historia. Unha das vertentes máis esperanzadoras que perviven neste momento consiste nisto: a poboación mundial e de xeito moi particular vós, que sodes a vangarda dun movemento estudantil comprometido e solidario que irá a máis axiña, tomades nota da manipulación colosal da Historia. Desta do día presente e por suposto tamén da de onte e da de sempre. Pero doe de xeito moi especial, a vós, ás mariscadoras, aos labregos, aos obreiros, aos mariñeiros, testemuñas directas de acontecementos gravísimos, protagonistas en realidade da nosa historia parcial, a rectificación. Que se nos diga: isto que acabas de vivir, de experimentar, de promover… non existe, non ocorreu. Na manifestación do domingo erades 223, por certo todos ebrios, comunistas e separatistas. Todos tendes magníficas bolsas de estudos. Todas tendes traballo se o queredes. Non hai marxinación social. Non hai fame no mundo. A vida é perfecta.

Chegará un día en que se nós non o remediamos, e tal e como vai de lanzada a maquinaria poderosa e reaccionaria da dereita global e local, chegará un día en que a simple asistencia a un recital como este constitúa un delicto de lesa USA, de lesa aznaridade, de lesa fragancia. Estaredes todos nalgunha baralla, como esa que de xeito tan obsceno e perverso publicitaron os gobernos da chamada “coalición” e que sen ningunha clase de pudor nin de respecto por nada que non sexa o espectáculo gratuíto da idiocia reactiva a prensa occidental a diario. Todos estamos na baralla, nalgunha baralla, todos somos delincuentes e marxinais, todos nós reducidos a un non-nome, a ignominia tolerada de Guantánamo.



Isto ten que ser detido e contestado con decisión e convicción. Hai que dicir un “basta” moi alto para rematar entre outras cousas con esta paranioa da autoxustificación permanente, esta síndrome da explicación completa dos nosos actos. Porque agora estamos aceptando a validez dun procedemento louco que nos leva a que cada vez que dicimos non a algo, se non dicimos simultaneamente non a outras tres ou catro cousas que a eles son as que lles interesan máis quedamos desautorizados, autoimpugnados. Cómo se pode xogar a este xogo? Un berra por exemplo “non á guerra“ e de inmediato se lle esixe que pronuncie tamén un “non ao terrorismo”, un “non ao comunismo”, un “non ao derrotismo”, un “non á malaria”, un “non ás laranxas do Magreb”, un “non a non sei que”. É como se cando un vai a un restaurante tivese que dicir que quere de comida e tamén todo o que non quere. E ademais explicando convenientemente os porqués, dado que se non se fai así enseguida será catalogado como sospeitoso.

Fraga vén facendo exactamente isto desde sempre. Desde sempre lembro ser insultado por este señor. Cada vez que asino algo sae el ao pouco dicindo que todos os que respaldan iso nunca asinarán un manifesto contra tal ou contra cal, que nunca denunciarán isto ou aquilo outro. Non pode ser! Tería que estar perseguido por lei. Polos fiscais. Porque supón a redución permanente da opinión e da diferenza ao territorio da ilegalidade.

Todo este panorama é o dunha democracia aparente, manipulada até extremos que fan precisa unha reacción tamén global en todas partes. Empeza a ser unha nova forma de fascismo de cara amábel, un fascismo enfeitado. Noutros momentos da historia falariamos acaso de revolución; hoxe non, con certeza, pero os efectos terían que ser moi semellantes, comezando nun estrato cultural.

A guerra, o imperialismo, o pensamento único… servidos en primeira instancia polos medios. A guerra é tamén unha guerra da linguaxe, dos signos e dos códigos, da pedagoxía social. Desorientado o público, o electorado, sobre os límites entre a realidade e a ficción, entre os feitos e a invención, semella que todo vale. Sabemos da mentira e porén aceptamos o discurso. É como xogar ao xadrez contra un tipo que mete tres raíñas de matute. Querería lembrar as palabras tan silenciadas de Michael Moore cando recolleu o seu oscar ao mellor documental por Bowling for Columbine. Dixo que estaban alí o resto de nominados, que a todos lles gustaba a non-ficción porque vivimos tempos ficticios, baixo o mandato dun presidente ficticio e metidos nunha guerra librada por razóns ficticias.

E en efecto é así. Vén sendo así en todos os niveis da vida pública. Nós sabémolo moi ben en relación co Prestige, en relación coas vacas tolas, en relación coa normalización lingüística, en relación coas infraestruturas viarias… E tamén por iso estamos aquí. E estaremos sempre aquí. Este é o momento para a poesía, é o momento dos poetas e das poetas.

[Arriba, a baralla iraquí, utilizada con profusión polos medios de comunicación e comercializada como xogo nalgúns países no tempo da Guerra de Iraq. Abaixo, a foto dos Azores, tomada o 16 de marzo de 2003]

Que é Poéticas de Resistencia?

31 de Marzo de 2009

Poéticas de Resistencia é unha rede internacional de investigadores e produtores literarios e culturais de Europa, América Latina e Estados Unidos. A rede atópase en fase de constitución mediante encontros e debates centrados xustamente na especificidade das nocións de resistencia e de intervención artístico/cultural. Asúmese de xeito normal a procesualidade desas discusións e acéptase a idea de que os encontros serven para reflexionar en voz alta e en marcha. Cun compromiso crítico e tamén de debate teórico e metodolóxico.

Como se activa a produción artística, literaria, cultural… no momento histórico presente? En que modo a intervención cultural estabelece hoxe relacións de interdependencia con dinámicas sociais, políticas e económicas? Cal é a a marxe de manobra para lograr desestabilizar a axenda política e económica do neoliberalismo, para resistir e vencer a hexemonía exercida e abrirmos paso ao cambio histórico? En que medida son efectivas as poéticas de resistencia? En que modo se vinculan resistencia e poder?

A primeira reunión celebrouse hai agora un ano na Universidade de Leeds, organizada por Ben Bollig e Cornelia Gräbner. Acudira daquela á cidade inglesa unha representación galega, analistas e poetas, relativamente nutrida. Os días 16 e 17 de abril terá lugar na Universidade de Santiago de Compostela unha segunda reunión. Esta páxina web informa sobre programación e actividades do II Simposio Poéticas de Resistencia.

[Colaxe de Xosé Luís Mosquera Camba que ilustra cartaces e web do simposio. O texto tómase parcialmente do texto de presentación da reunión de Leeds]

Bellesa intercalada

30 de Decembro de 2008

Van alá dez anos sen Brossa. Hoxe, 30 de decembro. Bheleza para Joan Brossa, con anacos de lándhoas idas.

[Fotografía tomada para a ocasión en Igohungila, Betanzania]

O blogomillo con Brossa

22 de Decembro de 2008

O vindeiro 30 de decembro cúmprense dez anos da morte de Joan Brossa (1919-1998).
Con ese motivo, L’abloccedari Brossa propón que na mañá dese martes día 30 os blogueiros/as de calquera parte do mundo poñan no blog de seu unha anotación en homenaxe ao poeta e artista catalán: visualidades, poemas, reflexións, imaxes, tactos, vías, travesas, críticas, comentarios, textículos ou varios…

O blogomillo non vai faltar á cita. Outros dous bos lugares para a inspiración: este e estoutro.

[Fotografía de Joan Brossa (1948), por Lluis Riera]

Casa della Poesia

21 de Decembro de 2008


A través do amigo Albert Lázaro-Tinaut, vicepresidente da Casa de l’Est de Barcelona, coñezo a iniciativa da Casa della Poesia de Baronissi (Campania, Italia), fundada en 1995 e vinculada a Multimedia Edizioni, para aumentar os fondos da súa biblioteca especializada de poesía internacional. Copio un par de parágrafos da carta dos directores Raffaella Marzano e Sergio Iagulli que se pode ler no foro da Casa de l’Est:

Uno dei nostri impegni quotidiani è il potenziamento di una Biblioteca e una Mediateca internazionale dedicate alla poesia e alla scrittura poetica con volumi, video, dvd, cd, riviste.

In relazione a tutto ciò, alla qualità e al prestigio internazionale acquisiti dalla nostra struttura, ci permettiamo di chiedere a tutti i poeti, gli editori, i curatori, gli amici, gli appassionati, di partecipare a questo aspetto del progetto di Casa della poesia effettuando una donazione di libri (o video, dvd, ecc.) che ne favorisca la crescita e contribuisca ad ampliarlo.

No elenco de poetas da Casa della Poesia non figura até agora ningún autor galego. Talvez esta sexa unha boa ocasión para encher esa lagoa e para trazarmos pontes que favorezan o escaso coñecemento da poesía galega contemporánea en Italia, facilitando de tal modo a participación nos diálogos e novos proxectos que a institución anuncia. O contacto pode estabelecerse mediante correo electrónico.

[Sede da Casa della Poesia de Baronissi, na provincia de Salerno, Campania]