Eu: cesura

 

xv-atalaia-goethe-iii

3 de abril

Se cadra poeta é aquel, aquela que fai concordar a súa disposición coa identidade dun idioma. A identidade dun idioma, de calquera idioma, pronuncia o mundo pero as súas declaracións non converxen co mundo.

Quizais (psicoloxía?) ser poeta sexa facerse cargo da cesura, constituírse en secesión, nesta imposibilidade que teñen as linguas para que conflúan as cousas e as palabras. Un poeta asevera eu          eu é un lugar despoboado, un silencio, un corte, unha distancia.

Por ese horizonte pasa o idioma, nesa liberdade pulsa as cordas da lingua (da cítara, do eco, do vento), reverbera o ritmo. Unha poeta escoita a cadencia, as infinitas voces do mundo —as emancipadas, as que son escravas— e que nunca cadran, nin estarán en conformidade co mundo. Un poeta lembra as escrituras que o preceden, as que virán, as que aínda non naceron. Unha poeta admira as imaxes que agroman da veloz materia que é un acorde, un soño, unha voz. Un poeta sabe que as palabras nunca terán poder para harmonizar. Que ningún poema será nunca señor de si, nin do idioma, nin do mundo.

(Chus Pato, “Mentres escribo”, Secesión, 2009)

[Xesús Vázquez, Atalaia Goethe III, 1987] 

7 ResponsesEu: cesura to “”

  1. Rue Valette Says:

    Devezo xa por botarme de cheo nesas páxinas, entre outras cousas porque o que xa é unha tradición (por aproveitar o tagallo) é esta sensacion de espera que un mantén tras ler un libro de Chus Pato, esa viciosa espectativa dunha nova dose (aínda que mate).

  2. arume dos piñeiros Says:

    A impersonal theory of poetry de Eliot. Mutatis mutandis.

  3. lándoas Says:

    Mutandis bastante, coido eu. Pero imaxino que o di por dous motivos, a despersonalización obxectivadora (só relativa nalgúns momentos en Chus Pato, malia a súa concepción do eu enunciador) e sobre todo a presenza da tradición. Nisto pode haber converxencia con Eliot, en efecto. No resto non.

  4. arume dos piñeiros Says:

    What happens when a new work of art is created is something that happens simultaneously to all the works of art which preceded it.
    What happens is a continual surrender of himself as he is at the moment to something which is more valuable. The progress of an artist is a continual self-sacrifice, a continual extinction of personality.
    Só dúas citas dun texto que amosa moitas máis semellanzas ao meu xuízo do que parece. Por iso puxen mutatis mutandis. Porque engadidas epistemes destes tempos, no fondo estamos no mesmo.
    Non fai falta dicir que, para min, Eliot é o máis grande poeta do século XX. E Chus Pato é desa estirpe. Creo, a mellor consideración.

  5. lándoas Says:

    Claro, nese ensaio está toda a crítica eliotiana ao historicismo de base romántica e tamén a súa brillante introdución dunha apropiación hermenéutica e experiencial da historia, que ten xa moito dos discursos posmodernos sobre a textualidade da Historia e sobre a plasmación desta en tanto efecto no presente. Eliot adianta nese texto unha parte do que a partir dos anos 70 desenvolverán Hayden White e outros teóricos vinculados co xiro retórico e práxico aplicado á Historia e ás ciencias sociais. Pero Chus Pato, incorporando un sector de todo isto, non renuncia á propia tradición romántica de lectura experiencial da historia, apropiación mesmo dela, para constituír un presente con proxección de futuro, como forma de intervención en defintiva. Alén disto, na concepción do que sexa a tradición, as voces e discursos do pasado, existe outra diverxencia non irrelevante, entendo eu. Porque en Chus Pato é manifesta a aspiración, certamente complexa, de escoitar a voz da subalternidade, dos subaltern*s, con frecuencia incorporados a través dunha impugnación da exclusión social, nacional e de xénero. E isto non comparece en Eliot con esta condición. Pero desde logo concordo coa base do que vostede promove: esa filiación compartida coa textualidade e a enunciación multiplicada e nalgún caso anónima que hai detrás, coa tradición, que no texto que se reproducía onte no post aparece vinculada mesmo aos discursos aínda non ditos, aos que están por vir. Ou iso creo lembrar.

  6. Rue Valette Says:

    Nin podo -en primeiro lugar-, nin debo, nin quero entrar a debatir con quen sabe moito máis ca min de todo esto, pero eu penso que a desaparición do eu ou a limitación notoria do mesmo na obra de Chus Pato, sobre todo na máis recente e na que non inclúo ‘Secesión’ por non tela aínda lido, ten moito que ver coa desaparición do ‘eu’ nos campos de concentración e de exterminio nazis, con esa figura denominada ‘musulmán’ que tan obsesivamente pretende abordar o sempre por ela citado Agamben, matizadamente distante á postura de outras voces tales que Primo Levi ou Amery, por citar algún exemplo. Eliot?, non sei que opinará a propia Chus. Tampouco sei se o que opine ela importará moito para quen constrúe como lector a obra, non sei se se lle debe dar importancia.
    Perdón pola interrupción.

  7. lándoas Says:

    Desculpen. Eu tampouco quero interromper nada, moito menos os contributos que fan que esta praza teña algún interese. Segundo creo, algo hai en _Secesión_ do que sinala Rue Valette. Si, alí está Auschwitz. En concreto baixo o epígrafe “Cárpatos ao lonxe”. Quizais non tanto para falar sobre a figura dos chamados “musulmáns” (que me permito lembrar que era a designación dada nos campos de exterminio a quen xa non se resistían e adoptaban unha posición de abandono semellante á da oración dos musulmáns), máis ben para situarnos a nós fronte ao que queda de Auschwitz, pode que unhas vitrinas, pode que unha instalación.

    Escribiu Chus Pato, acaso primeiro en grego e despois con tradución para o galego: “A miúdo penso que se tivese que definirme desde o máis fondo que hai en min, desde a miña vida máis núa, diría: ‘son unha muller que tivo dous partos, que vestiu o cadáver do seu pai biolóxico, que estivo fronte aos botes, frotne ás letras de Zyklon B e con dificultade extrema leu esa palabra e esa letra B no papel serigrafado que os envolve'”.

    Reitero as desculpas.