O poema é a política futura

 

oswiecim

20 de abril

As palabras da Literatura só se acomodan co alarido da dor, co alarido do pracer.

A consistencia dun poema non pode ser medida máis que por esa concordancia coa materia.

Articular o alarido, introducilo dentro das palabras, esa explosión. Non poder, aproximarse, facelo.

O poema é a política futura.

A política futura é o real.

O real son os habitantes do poema.

Os habitantes da Literatura son anónimos, un pobo futuro.

 (Chus Pato, “Mentres escribo”, Secesión, 2009)

 

No cadro de Van Gogh nin sequera podemos dicir onde están estes zapatos. Arredor deste par de zapatos de labrego non hai nada que marque pertenza ou correspondencia, hai só un espazo indeterminado. Nin sequera hai adheridos a eles terróns da leira ou do camiño, algo que cando menos puider constituír para nós un indicio do seu uso. Un par de zapatos de labrego e máis nada. E, porén…

Na escura boca do luído interior bocexa a fadiga dos pasos laboriosos. Na ruda gravidez do zapato está representada a tenacidade da lenta marcha a cruzar longos e monótonos sucos da terra labrada, sobre a que zoa un rouco vento. No coiro está todo o que ten de húmido e graxo o chan. Baixo as solas escorrega a soidade do camiño que perdura na tardiña a caer. No zapato vibra a tácita chamada da terra, a súa repousada ofrenda do trigo que madura e o seu enigmático rexeitamento no ermo campo do vougo invernal.

 (Martin Heidegger, Der Ursprung des Kunstwerkes, 1952) 

 

[Zapatos en Auschwitz. Fotografía de Paweł Strykowski]

ps. Ana Romaní fala con Chus Pato sobre o libro Secesión no Diario Cultural da Radio Galega (07 07 2009).

12 ResponsesO poema é a política futura to “”

  1. loyalto Says:

    asistimos a un novo conceptualismo. mais ónde o poema. vexo un discurso de lacan, de teoría literaria. mais ónde o poema. que é o poema. isto non é poesía? ben.

  2. netincorne Says:

    a idea do poema como política é reaccionaria. desde platón a badiou. o poema radica na linguaxe, no simbólico. a política está na relación imaxinario-real. moita confusión coma sempre. a confusión dos grandes discursos para consumidores de escasa ilustración. un bluf.

  3. Emiliano Says:

    Parece que atacan a poesía de Chus Pato, non me estrañaría que fosen os mesmos que a colocan como “epigonal dos 80” (!!!) nun libro de texto para o ensino. A alguén lle está fodendo moito que a mellor poesía galega do século XXI a escriban poetas que están fóra do bipartito. A netincorne, moitas grazas por ilustrarnos. Poesía sodes vós.

  4. lándoas Says:

    Sr./Sra. Loyalto-Netincorne, eu tería moito gusto en debatir sobre os termos da súa posición e os da miña previa se vostede concedese algo máis de gramática, sen escudo lacónico-esticomítico, e algo máis de expansión argumentativa na súa intervención, en todo caso -e malia o seu ton algo despectivo na parte Netincorne- benvida a este espazo.

    Interpreto, por exemplo, pero temo equivocarme na apreciación, que para o seu gusto só hai poema alí onde a linguaxe fica libre de carga conceptual e se fai símbolo. É así? De ser esta a súa posición, paréceme un pouco redutiva, con franqueza. Alén diso descoñezo o lugar no que Platón expoña unha teoría ou unha idea do poema (en _Ion_, _República_ ou _Leis_ non hai tal cousa, que eu lembre; hai outras relativamente próximas, pero unha idea do poema…). Estimaría saber dese lugar, se ten a bondade.

  5. loyalto Says:

    Cando se fala de simbólico fálase a partir da tríada lacaniano real-simbólico-imaxinario en que o simbólico quere dicir lingüístico, isto é, relativo á captación do real a través dos sentidos.
    Con respecto a Platón polemice vostede con Badiou que é o que defende esa idea. Pode encontrala en:
    BADIOU, A. (1992). Le statut philosophique du poème après Heidegger.
    En e. Jacques Poulain and Wolfgang Schirmacher, Penser
    aprè Heidegger (pp. 263-8). Paris: L’Harmattan
    tamén en castelán en
    http://www.elortiba.org/pdf/Badiou_El_estatuto_filosofico_del_poema_despues_de_Heidegger.pdf

  6. netincorne Says:

    Non entendo moito de poesía galega actual nin das malditas xeracións que a compoñen. Mais isto é algo que está a acontecer en todas as literaturas dos arredores e parte do estranxeiro. Poetas agudísimos e crípticos que deitan adiviñas para xogos de hermeneuta. Iso tamén vale para o voo das moscas, e para as pelicas das patacas. Que, digo eu, tamén serán poesía, ou? Así que, de xogarmos a ese xogo, cando menos empregarmos ben a linguaxe, non? O mesmo acontecería co pracer. O pracer non dá alaridos, quen dá alaridos é o gozo, la jouissance, pas le plaisir.
    Obrigado, e desculpas por entrar nos vosos xogos de reparto do capital simbólico.

  7. Emiliano Says:

    O de que o pracer non dá alaridos pode documentalo bibliograficamente ou se trata dunha orde?

    Os seus xuízos xenéricos sobre a poesía galega son despectivos, e a súa descualificación cosmopolita do cripticismo precisaría, tamén, achega bibliográfica. Do contrario parece que padece vostede unha vulgar perrencha.

  8. netincorne Says:

    vexo que te distancias do asunto de debate. son eses os teus argumentos?

  9. lándoas Says:

    Grazas polas explicacións e tamén pola mala ostia, que non vai mal a esta hora. Considerara eu inicialmente que na referencia súa a Lacan había unha distancia epistémica e que prexulgaba mimética a linguaxe posta en uso no texto do post. O texto do post, respondo á súa pregunta inicial, non creo que sexa un poema. Vostede preguntaba se o era. Pois ben, ninguén o presentou como tal. Eu cataloguei “aforismos”, segundo comprobo agora. Por algo debeu de ser. _Secesión_ non é un libro de poemas, se ben algún dos seus textos podía figurar en libros anteriores da autora sen causar asombro. Quen falou de poemas foi vostede entón, e logo pasou a Platón. Reitéroo, en debate con vostede ou con Badiou: é moi forzado ler no libro X da _República_ algo sobre o poema. Platón fala dos poetas tráxicos basicamente, fala da representación, fala do teatro e das formas que entendía como miméticas a partir da súa específica e delirante teoría da mímese (que si é política, absolutamente, como todo Platón e como, digamos, Dante, e aínda Bach; ou non?). Tamén o é, tamén é forzado quero dicir, pensar Aristóteles desde esa categoría do poema, aínda que aí comparto con Badiou a interpretación da _Poética_ como unha estética lóxica, mesmo asentada xa no xuízo crítico. E todo o que logo vén sobre Heidegger e a apelación ao sagrado, etc. Pero este non é o debate. O debate era outro. Vostede sinalou, como Netincorne, que a idea do poema como política é reaccionaria. E isto si que di vostede, non Badiou. E cando vostede emprega o concepto “poema” non o fai nas coordenadas “forzadas” que o fai Badiou, faino (excúseme por adxudicarlle directamente o que só é unha suposición, acaso unha prevaricación miña como gobernante do blog) nas coordenadas da produción poética actual, tras Heidegger, tras Celan, tras Walcott, por exemplo. E agora cando dicimos “poema” todo o mundo sabe de que se está a falar. Non dunha traxedia, non dun canto épico (aínda que algo máis si) senón dun texto clausurado e basicamente breve que probabelmente descoñece calquera outra limitación que se lle queira apoñer. E o poema é a día de hoxe un territorio tan político como calquera outro produto humano, artístico ou non. Ou é que vostede considera que exista o non-político, en termos lacanianos ou pre-lacanianos?

    Non pretendo forzar nada pola súa parte. Non pretendo falar o último. Pero debo reaccionar á súa afirmación inicial e á posición estética e política que vexo nela. As afirmacións que veñen despois impórtanme menos. E a derradeira non me importa nada. No fondo é exacto iso (do) que vostede acusa. Isto, ademais doutras cousas, é o que é. Tamén reparto de capital simbólico, si, por suposto que si. Outro capital non hai, pero non o digo só por iso nin tampouco o recibo con ironía ou pesar. Estamos no campo e estamos por algo.

    E agora saio, como dixen á tarde. Saio por un tempo, de modo que se se anima a retrucar teña paciencia porque é posíbel que a resposta demore.

  10. netincorne Says:

    Póñase como se poña, a afirmación de que “O poema é a política futura” é unha boutade. Líbrenos o Deus no que non creo dunha sociedade gobernada por poetas ou, peor, por poemas.
    Igualmente, a afirmación de que “A política futura é o real” e, en consecuencia, que “o poema é o real” é outra parida pseudofilosófica. Está ben como apuntamento, mais o poema non sae do simbólico, insisto, porque é só linguaxe, e unha pedra é unha pedra, aínda que haxa que a referenciar coa palabra pedra. Dicir que o poema é real é terrible e, no fondo, perigosísimo. La gauche divine ten os seus problemas. Un deles: a xente que le e sabe cousas. A esquerda real ama a poesía. Mais non fai política con poemas.
    Con respecto á súa saída deséxolle unha feliz viaxe, se for o caso.

  11. Emiliano Says:

    Vaia lectura tan (esperemos que intencionalmente) incompetente. Figúrese que en vez de Chus Pato é Pondal ou é Curros; non lle poño exemplos de poesía internacional. Calquera pode entender ese verso, incluso vostede, netincorne, que “le e sabe cousas”, aínda que dá a impresión de que no seu caso a secuencia do coñecemento se produce á inversa.

    Galiza está “gobernada” (licenza poética) por Rosalía, si, e por Pondal; as comiñas indican que non chegaron a exercer na Consellaría de Vivenda, pero non por culpa deles nin creo que tampouco da gauche divine, e así lle foi ao goberno de Galiza.

    Ten vostede razón, mesturar política con poesía é un perigo. Os símbolos deberían estar nun cuarto escuro, onde as pedras referenciadas, que esas ya no sienten, e o resto das cousas irreais. Sería un cuarto chulo, habería cinema, libros e internet (e na rede as criaturas que escriben palabras para dicirnos que por favor, que as palabras non son política e que non mesturemos política e palabra -xa van dúas ordes en dúas mensaxes, netincorne-). Á porta do cuarto, como vostede aconsella, a Guardia Civil. Por iso, no que estamos de acordo é que onde estexa unha pedra que se quite un poema, ve? os dous somos premodernos. Ou premodernas.

  12. ferradura en tránsito » SECESIÓN, XA Says:

    […] curto, o de Chus é un fenómeno sen fronteiras literarias. E este de Lándoas, crítica do século XXI Comentarios […]